Ankara’da Turhan ve Akçağ kitabevlerinin kapanmasının ardından İstanbul’da da benzer bir gelişme yaşandı. Suadiye’deki Remzi Kitabevi şubesinin faaliyetlerini sonlandırması, okurlar ve yayıncılık sektörü temsilcileri arasında geniş çaplı bir tartışma başlattı.
Aydınlık’tan Gözen Esmer’in haberine göre, kitabevlerinin kapanma nedenleri konusunda kamuoyunda farklı görüşler bulunuyor. Bir kesim, sorunun temelinde toplumun zayıflayan okuma alışkanlıkları ve değişen tüketim tercihleri olduğunu savunuyor. Özellikle öğrencilerin ve akademisyenlerin günlük harcamalarında kahve gibi kalemlere yüksek bütçeler ayırırken kitap satın almaktan kaçındığı ifade ediliyor.
Senarist Yiğit Güralp de tartışmaya ilişkin değerlendirmesinde, kapanmaların sorumluluğunu yalnızca ekonomik koşullara yükleyen yaklaşımları eleştirdi. Güralp, “Biz kitap okuyoruz, bizim yüzümüzden değil” söyleminin meseleyi eksik değerlendirdiğini belirterek, “Niye homini gırtlakçı, kahveci kapanmıyor da hep kitapçılar kapanıyor?” sözleriyle tüketim alışkanlıklarının değişimine dikkat çekti.
E-TİCARETİN YÜKSELİŞİ FİZİKİ KİTABEVLERİNİ ZORLUYOR
Tartışmanın merkezinde, fiziki mağazalar ile e-ticaret platformları arasındaki rekabet de yer alıyor. Kira, stopaj ve personel gibi yüksek giderlere katlanmak zorunda kalan kitabevleri, dağıtımcılardan yüksek iskonto alan çevrimiçi satış platformlarıyla fiyat konusunda rekabet etmekte zorlanıyor.
Bir tüketicinin, “Mağazada 700 TL olan kitabı internetten 300 küsur liraya aldım; aradaki farkla iki kitap daha alınabiliyor” şeklindeki paylaşımı, okurların neden internet alışverişine yöneldiğini de ortaya koyuyor.
500 LİRALIK KİTABIN MATEMATİĞİ
Türkiye Yayıncılar Birliği (TYB) verilerine göre 2025’te basılı kitap pazarının adet bazında yüzde 1,5 daralması ve 2026’nın ilk çeyreğinde bandrol alımlarının yüzde 4 gerilemesi sektördeki tıkanmayı doğruluyor. TÜİK verilerine göre 15 yaş ve üzeri nüfusun yüzde 73’ünün son bir yılda hiç kitap okumadığı Türkiye’de, kitap fiyatlarındaki astronomik artış da dikkat çekici boyutlarda.
Bugün etiket fiyatı 500 TL olan bir kitabın gelir dağılımı sektörel krizi netleştiriyor. Satış fiyatının yüzde 50 ila 55’i (250-275 TL) tekel konumundaki dağıtımcılara gidiyor ve ödemeler yayınevine 3 ile 6 ayı bulan bir süreçte gecikmeli olarak yapılıyor. Bu da enflasyonist ortamda paranın erimesi anlamına geliyor. SEKA’nın kapanmasıyla dışa bağımlı hale gelen sektörde maliyetin yüzde 20-25’i (100-125 TL) dövizle alınan ithal kâğıt ve matbaaya harcanıyor. Geriye kalan tutardan yazar ve çevirmene yüzde 8-12 (40-60 TL) bandında telif düşerken; yayınevine ofis, editörlük ve dizgi masrafları için sadece yüzde 10-15’lik (25-50 TL) bir kâr payı kalıyor.
Odatv.com
