İngiltere ve Galler’de meydana gelen kazaların analizine göre, elektrikli scooter kullanıcılarının travmatik beyin hasarı geçirme olasılığı motosiklet sürücülerine kıyasla üç kat daha fazla. Araştırma ayrıca, kadınların ciddi yaralanma açısından özellikle yüksek risk altında olduğunu ortaya koydu.
YARALANMALARIN ÜÇTE BİRİNDEN FAZLASINI BEYİN TRAVMALARI OLUŞTURDU
Çalışmaya göre, yetişkin elektrikli scooter kullanıcılarında görülen yaralanmaların üçte birinden fazlasını beyin travmaları oluşturdu. Bunun yanı sıra, scooter sürücülerinin motosiklet ve bisiklet kullanıcılarına göre iç organ ve damar hasarı yaşama olasılığının da daha yüksek olduğu belirlendi.
The Guardian’da yer alan habere göre, İngiliz hükümeti, 2020 yılından bu yana İngiltere’de kiralık elektrikli scooter denemelerini destekliyor. Ancak Birleşik Krallık’ta özel mülkiyete ait yaklaşık 1 milyon elektrikli scooter bulunuyor. Bu araçların kamu yollarında, kaldırımlarda ve bisiklet yollarında kullanılması yasal değil. Polis, yasaları ihlal eden binlerce scooter’a el koydu.
KADINLARDA CİDDİ YARALANMA ERKEKLERE GÖRE İKİ KAT DAHA FAZLA
Kaza analizi, kadınların erkeklere kıyasla yaklaşık üçte bir oranında daha fazla kazaya karıştığını ve ciddi yaralanma bildirme olasılıklarının iki katından fazla olduğunu ortaya koydu.
Çocukların da risk altında olduğu belirtilirken, elektrikli scooter kaynaklı yaralanmaların yüzde 16’sının 18 yaşın altındaki kişilerde görüldüğü kaydedildi.
Araştırmanın bulguları, özellikle gidon yüksekliğinin genellikle erkeklere göre ayarlanması nedeniyle daha fazla göğüs yaralanması yaşayan kadınlar için elektrikli scooterların daha güvenli ve dengeli hale getirilmesi çağrılarını beraberinde getirdi. Uzmanlar, zorunlu güvenlik eğitimi verilmesi ve kask kullanımının mecburi tutulmasının da yararlı olacağını vurguladı.
SCOOTER KULLANANLARDA BU RİSKLER 3 KAT DAHA FAZLA
Chelsea ve Westminster Hastanesi NHS Vakfı’nda el cerrahisi, travma ve ortopedi uzmanı olan David Bodansky, 2020-2022 yılları arasında İngiltere ve Galler’deki 18 şehirde meydana gelen elektrikli scooter, motosiklet ve bisiklet kazalarını incelemek için ulusal ağır travma kayıtlarını analiz etti.
Bodansky’nin araştırmasına göre, elektrikli scooter kullanıcılarının travmatik beyin hasarı veya damar yaralanması yaşama olasılığı motosiklet sürücülerine göre üç kattan fazla, iç organ yaralanması yaşama olasılığı ise 1,5 kat daha yüksek. Ayrıca scooter kullanıcılarının bu yaralanmalar açısından bisikletlilere göre de daha kötü durumda olduğu görüldü. Buna karşın, kemik kırığı riski bisiklet ve motosiklet kullanıcılarına göre daha düşüktü.
KAZALARIN NEDENİ SCOTTER’IN TASARIMI MI?
Veriler, elektrikli scooterların neden bu kadar çok kazaya karıştığını tam olarak açıklamasa da Bodansky, tasarımın önemli bir etken olduğunu düşünüyor.
Bodansky, “Tekerlekleri çok küçük ve bunların bir çukura sıkışması çok kolay. Böyle bir durumda öne doğru takla atarak doğrudan başınızın üzerine düşebilirsiniz” dedi.
Araştırmaya göre, elektrikli scooter kullanıcılarının yüzde 6’sından daha azı kask taktığını bildirdi.
Önceki bazı çalışmalar, kadınların kaldırımlarda scooter kullanma eğiliminin daha yüksek olduğunu gösterirken, bazı araştırmalar cinsiyetler arasında fark bulmadı.
“ACİLEN YASAL DÜZENLEMEYE İHTİYAÇ VAR”
Nottingham Trent Üniversitesi’nde ulaşım psikolojisi alanında kıdemli öğretim görevlisi olan Dr. Petya Ventsislavova’nın 2024 yılında yaptığı araştırma, elektrikli scooter kullanıcılarının yarısından fazlasının kaldırımlarda ve aynı anda başka bir kişiyle birlikte seyahat ettiğini ortaya koydu.
Araştırmada erkeklerin, kadınlara kıyasla daha sık telefon kullandığı ve kırmızı ışık ihlali yaptığı da görüldü.
Ventsislavova, “Bu veriler, özel elektrikli scooterları düzenleyen kapsamlı bir yasal düzenlemeye duyulan acil ihtiyacı ortaya koyuyor” dedi.
Yasal düzenlemelerin yalnızca scooterların nerede ve nasıl kullanılacağını değil, aynı zamanda zorunlu güvenlik eğitimini de içermesi gerektiğini belirtti.
Ventsislavova, “Otomobil ve motosikletlerin aksine, elektrikli scooterlar motorlu araç olmalarına rağmen herhangi bir resmi eğitim zorunluluğu olmadan kullanıma sunuldu” ifadelerini kullandı.
“DAHA SAVUNMASIZLAR”
Ventsislavova, sözlerine şöyle devam etti: “E-scooter’lar bisikletlerden çok farklı şekilde kullanılıyor. Sürücüler ayakta duruyor, ağırlık merkezleri daha yüksekte bulunuyor ve direksiyon sistemi daha hassas. Küçük tekerleklerin kaldırım kenarlarına, çukurlara veya yoldaki engellere çarpması sonucu meydana gelen ani duruşlara karşı da daha savunmasızlar. Bu özellikler, scooterları doğası gereği daha dengesiz hale getiriyor ve kazalarda yaralanmaların şiddetini artırıyor.”
İngiltere Ulaştırma Bakanlığı sözcüsü ise, “Bu bulgular endişe verici ve yollarda yaralanan herkes için üzgünüz. Yol güvenliği en büyük önceliğimiz. Bu nedenle, yasaları güncellemeden önce elektrikli scooter kullanımını kontrollü bir ortamda test ediyoruz. Amacımız, bu araçların daha geniş ölçekte güvenli bir şekilde kullanılabilmesini sağlamak” açıklamasında bulundu.
