Güneş tutulması, bugün (12 Ağustos) saat 20.47’de gerçekleşecek. Tutulma, Avrupa‘da geniş bir coğrafyayı karanlıkta bırakmaya hazırlanırken enerji sektörünü ve elektrik şebekesi operatörlerini alarma geçirdi. Batı Avrupa’nın büyük bölümünde kısmi, İspanya, Portekiz, Grönland ve İzlanda’da ise tam olarak izlenecek olan ve yaklaşık iki saat sürecek bu doğa olayı, Güneş enerjisinin toplam üretimdeki payının artması nedeniyle elektrik arzında önemli bir dalgalanma riski yaratıyor.
Avrupa genelinde fotovoltaik elektrik üretiminin 9,7 GW’a kadar düşebileceği öngörülürken, olayın akşamın erken saatlerinde ve soğutma talebinin yüksek olduğu bir dönemde yaşanacak olması şebeke dengesini korumayı daha da kritik hale getiriyor. Bu durum karşısında etkilenen ülkelerin iletim sistemi operatörleri ve enerji şirketleri şebeke istikrarını sağlamak adına bir dizi olağanüstü tedbiri devreye soktu.
İNGİLTERE TÜKETİCİ TEŞVİKLERİ VE TALEBİ DÜŞÜRME STRATEJİSİNE YÖNELİYOR
İngiltere‘de Güneş tutulması ve etkisini sürdüren sıcak hava dalgası ülkenin enerji şebekesini ve halk sağlığını ciddi şekilde tehdit ediyor. Ulusal Enerji Sistemi Operatörü verilerine göre, tutulmanın yaşanacağı ve elektrik talebinin zirveye çıkacağı 18:00 ile 20:00 saatleri arasında güneş enerjisi üretiminde yaklaşık 1,3 gigawatt’lık bir kayıp öngörülüyor. Yaklaşık yarım milyon konutun anlık ihtiyacına denk gelen bu ani düşüş, artan klima ve soğutma kullanımı nedeniyle şebekeyi aşırı stres altına sokuyor.
Ülkenin en büyük evsel enerji tedarikçisi Octopus Energy, şebeke dengesini korumak ve olası elektrik kesintilerinin önüne geçmek amacıyla milyonlarca abonesine tüketimi kısma çağrısında bulundu.
Şirket; çamaşır, bulaşık ve kurutma makinesi gibi yüksek enerji harcayan ağır ev aletlerinin 18:00 ile 20:00 saatleri arasında çalıştırılmamasını ve gereksiz cihazların fişten çekilmesini istedi. Bu kritik zaman diliminde elektrik kullanımını azaltarak şebekeyi destekleyen ve tasarruf programına katılan müşterilere, 16 Ağustos 2026 Pazar günü kullanılabilecek bir saatlik ücretsiz elektrik ödülü verileceği açıklandı.
Enerji altyapısındaki zorlukların yanı sıra, gökyüzündeki bu nadir olay önemli halk sağlığı risklerini de beraberinde getirdi. Birleşik Krallık Sağlık Güvenliği Ajansı ve Kraliyet Astronomi Derneği tarafından yayımlanan acil uyarılarda, tutulma anında oluşan alacakaranlığın gözün doğal kırpma refleksini bastırabileceği bildirildi. Herhangi bir fiziksel ağrı hissedilmeden retina yanması yaşanabileceği ve kalıcı görme hasarının ancak saatler sonra fark edilebileceği vurgulandı. Standart güneş gözlükleri, telefon ekranları veya kamera lenslerinin zararlı ultraviyole ışınlarını engellemediğini belirten uzmanlar, vatandaşların mutlaka CE belgeli resmi tutulma gözlükleri kullanmalarını ve bu gözlükleri güneşe bakmadan önce iç mekanda test etmelerini tavsiye etti.
İSPANYA VE İBER YARIMADASI BÖLGESEL KOORDİNASYON VE REZERVLERİ ARTIRIYOR
Güneş enerjisinin elektrik üretimindeki payının yüzde 21-22 seviyelerinde bulunduğu ve tutulmanın en yoğun hissedileceği İspanya’da şebeke operatörü Red Eléctrica de España (REE), üretimin 5 GW’a kadar düşebileceğini hesapladı. Bu kaybın ağustos ayındaki günlük en yüksek talebin yaklaşık yüzde 13’üne denk gelmesi sebebiyle kurum, olasılık dışı kesintilerin önüne geçmek amacıyla güvenlik marjlarını ve olağan rezerv miktarlarını artırdı. REE, bölgesel olumsuzlukları en aza indirmek adına resmi kurumlar, kontrol merkezleri ve Avrupalı diğer iletim sistemi operatörleriyle (TSO) anlık ve yakın koordinasyon halinde hareket ediyor.
PORTEKİZ HİDROELEKTRİK VE TERMİK SANTRALLERİ YEDEK GÜÇ OLARAK DEVREYE SOKUYOR
Kapanma oranının yüzde 92 ile yüzde 100 arasında değişeceği Portekiz’de ise şebeke operatörü Redes Energéticas Nacionais (REN), yaklaşık 450 MW’lık bir üretim kaybı öngörüyor. Bu miktar, ülkenin söz konusu saatlerdeki ortalama Güneş enerjisi üretiminin yüzde 45’ine denk geliyor. REN, Ulusal Elektrik Sistemi’ndeki arz-talep dengesini korumak ve İspanya ile olan ortak şebeke bağlantısının istikrarını güvenceye almak amacıyla hidroelektrik ve termik santrallerden oluşan ek rezerv güçleri anında devreye alacak şekilde teyakkuza geçirdi.
